Ik ben steeds weer verwonderd over mijn waarnemingen tijdens het duiken. Doordat je met een zuurstoftank en loodgordel zwemt, zweef je door het water. Duiken is als reizen door een ander universum. Op je huid voel je de druk van het water, je hoort compleet andere geluiden (die je voornamelijk zelf maakt) en voor je neus passeert een nieuw landschap met een andere vormlogica dan boven water. Afdalend in de zee passeren bijvoorbeeld minuscule organismen die meedeinen in de stroming en volledig transparant en iriserend zijn. Zo zijn er transparante garnaaltjes met lichtblauwe fosforescerende stippeltjes, en de kleine kwalachtige organismen, die de vorm van een hol ruimteschip hebben en een hartslagachtige zuigende beweging maken. En dan moet het rif nog beginnen... Bonaire onderwater (foto's Jan Giliam en Peter de Graaf)